Trong thực tiễn xét xử, việc giải quyết vụ án ly hôn với một bên bị Tòa án tuyên bố mất tích ở các Tòa án thiếu tính thống nhất: (1) Có Tòa án làm thủ tục niêm yết văn bản tố tụng gồm: thông báo thụ lý vụ án, thông báo phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải, quyết định đưa vụ án ra xét xử và bản án; có Tòa án thụ lý và đưa ra xét xử vụ án mà không làm thủ tục niêm yết văn bản tố tụng; (2) Về quyền kháng cáo: có Tòa án tuyên quyền kháng cáo cho bị đơn là người bị Tòa án tuyên bố mất tích; có Tòa án thì không tuyên quyền kháng cáo cho bị đơn là người bị Tòa án tuyên bố mất tích.

Để làm rõ các vấn đề nêu trên, cần phải nghiên cứu xem pháp luật tố tụng quy định như thế nào về các vấn đề này.

1. Quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 liên quan đến việc niêm yết văn bản tố tụng

Trong vụ án ly hôn với một bên bị mất tích, người bị mất tích được xác định là đương sự – bị đơn trong vụ án. Như vậy, người bị mất tích này có đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của đương sự quy định tại Điều 70 BLTTDS 2015. Đồng thời, người này có các quyền, nghĩa vụ của bị đơn quy định tại Điều 72 BLTTDS 2015. Theo đó, có thể thấy một số quyền của người bị Tòa án tuyên bố mất tích là bị đơn trong vụ án trong quá trình giải quyết vụ án, cụ thể như sau:

– Quyền được Tòa án thông báo thụ lý vụ án.
– Quyền được biết, ghi chép, sao chụp tài liệu, chứng cứ do đương sự khác xuất trình hoặc do Tòa án thu thập, trữ tài liệu, chứng cứ quy định tại khoản 2 Điều 109 của BLTTDS 2015.
– Quyền tự thỏa thuận với nhau về việc giải quyết vụ án; tham gia hòa giải do Tòa án tiến hành.
– Quyền nhận thông báo hợp lệ để thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình.
– Quyền tự bảo vệ hoặc nhờ người khác bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho mình.
– Quyền yêu cầu thay đổi người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng theo quy định của Bộ luật này.
– Quyền tham gia phiên tòa, phiên họp theo quy định của BLTTDS 2015.
– Quyền chấp nhận hoặc bác bỏ một phần hoặc toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập.
– Quyền đưa ra yêu cầu phản tố đối với nguyên đơn, nếu có liên quan đến yêu cầu của nguyên đơn hoặc đề nghị đối trừ với nghĩa vụ của nguyên đơn. Đối với yêu cầu phản tố thì bị đơn có quyền, nghĩa vụ của nguyên đơn quy định tại Điều 71 của BLTTDS 2015.
– Quyền đưa ra yêu cầu độc lập đối với người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và yêu cầu độc lập này có liên quan đến việc giải quyết vụ án. Đối với yêu cầu độc lập thì bị đơn có quyền, nghĩa vụ của nguyên đơn quy định tại Điều 71 của BLTTDS 2015.

Như vậy, để bảo đảm các quyền cho bị đơn – người bị Tòa án tuyên bố mất tích, Tòa án phải thực hiện việc cấp, tống đạt, thông báo văn bản tố tụng theo quy định tại Chương X BLTTDS 2015, bởi lẽ việc cấp, tống đạt, thông báo văn bản tố tụng được thực hiện theo quy định của BLTTDS 2015 thì mới được coi là hợp lệ . Do bị đơn là người bị Tòa án tuyên bố mất tích nên thuộc trường hợp không thể cấp, tống đạt, thông báo trực tiếp văn bản tố tụng theo quy định tại Điều 177 BLTTDS 2015 mà phải niêm yết công khai theo quy định tại Điều 179 BLTTDS 2015, cụ thể như sau:

Điều 179. Thủ tục niêm yết công khai
1. Việc niêm yết công khai văn bản tố tụng được thực hiện trong trường hợp không thể cấp, tống đạt, thông báo trực tiếp văn bản tố tụng theo quy định tại Điều 177 và Điều 178 của Bộ luật này.
2. Việc niêm yết công khai văn bản tố tụng do Tòa án trực tiếp thực hiện hoặc ủy quyền cho người có chức năng tống đạt hoặc Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đương sự cư trú, nơi cơ quan, tổ chức có trụ sở thực hiện theo thủ tục sau đây:
a) Niêm yết bản chính tại trụ sở Tòa án, Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú hoặc nơi cư trú cuối cùng của cá nhân, nơi có trụ sở hoặc trụ sở cuối cùng của cơ quan, tổ chức được cấp, tống đạt, thông báo.
b) Niêm yết bản sao tại nơi cư trú hoặc nơi cư trú cuối cùng của cá nhân, nơi có trụ sở hoặc trụ sở cuối cùng của cơ quan, tổ chức được cấp, tống đạt, thông báo.
c) Lập biên bản về việc thực hiện thủ tục niêm yết công khai, trong đó ghi rõ ngày, tháng, năm niêm yết.
3. Thời hạn niêm yết công khai văn bản tố tụng là 15 ngày, kể từ ngày niêm yết.

Từ các quy định nêu trên của BLTTDS 2015, có thể khẳng định, khi giải quyết vụ án ly hôn với một bên bị Tòa án tuyên bố mất tích thì Tòa án phải niêm yết công khai các văn bản tố tụng gồm thông báo thụ lý vụ án, thông báo phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải; quyết định đưa vụ án ra xét xử và bản án.

2. Quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 về quyền kháng cáo của bị đơn là người bị Tòa án tuyên bố mất tích

Tại Điều 271 BLTTDS 2015 về người có quyền kháng cáo quy định: “Đương sự, người đại diện hợp pháp của đương sự, cơ quan, tổ chức, cá nhân khởi kiện có quyền kháng cáo bản án sơ thẩm, quyết định tạm đình chỉ giải quyết vụ án dân sự, quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự của Tòa án cấp sơ thẩm để yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm giải quyết lại theo thủ tục phúc thẩm.”

Như vậy, trong vụ án ly hôn với một bên bị Tòa án tuyên bố mất tích, bên bị Tòa án tuyên bố mất tích là bị đơn – đương sự trong vụ án. Theo quy định tại Điều 271 nêu trên thì đương sự có quyền kháng cáo bản án sơ thẩm. Và quyền kháng cáo của họ phải được ghi trong phần quyết định của bản án sơ thẩm theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 266 BLTTDS 2015. Do vậy trong phần quyết định của bản án sơ thẩm cần phải ghi rõ quyền kháng cáo đối với bản án của bị đơn – người bị Tòa án tuyên bố mất tích.

3. Kiến nghị

Từ những phân tích nêu trên, chúng tôi cho rằng, BLTTDS 2015 quy định khá rõ ràng về thủ tục giải quyết vụ án dân sự bao gồm cả thủ tục giải quyết vụ án ly hôn với một bên là người bị Tòa án tuyên bố mất tích. Sở dĩ có việc các Tòa án áp dụng pháp luật không thống nhất trong giải quyết các vụ án ly hôn với một bên bị Tòa án tuyên bố mất tích nêu trên là do một số Thẩm phán, công chức Tòa án và Hội Thẩm nhân dân chưa nghiên cứu kỹ các quy định của BLTTDS 2015.

Vì vậy, để bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luật trong xét xử trong hệ thống Tòa án, Tòa án nhân dân tối cao cần sớm tổ chức tập huấn về thủ tục giải quyết vụ án dân sự nói chung và thủ tục giải quyết vụ án ly hôn với một bên bị Tòa án tuyên bố mất tích nói riêng.

Kiến thức luật chuyên hỗ trợ tư vấn pháp lý miễn phí. Nếu có vấn đề pháp lý cần được tư vấn, hỗ trợ hãy liên hệ với kiến thức luật để được hỗ trợ nhanh chóng. Trân trọng cảm ơn!

The post Thủ tục giải quyết vụ án ly hôn mà bị đơn là người bị Tòa án tuyên bố mất tích appeared first on Kien Thuc Luat.

Dưới đây là hướng dẫn của kiến thức luật về thủ tục ly hôn đơn phương theo quy định củaLuật Hôn nhân và Gia đình 2014, Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14…

1. Điều kiện ly hôn đơn phương

Theo Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia định 2014, Tòa án sẽ xem xét giải quyết yêu cầu ly hôn của vợ hoặc chồng nếu xét thấy có một trong các căn cứ sau:

– Vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài.

– Vợ hoặc chồng bị Tòa án tuyên bố mất tích.

– Vợ hoặc chồng bị bệnh tâm thần hoặc bệnh khác không thể nhận thức, làm chủ được hành vi, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do vợ, chồng của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ.

Trong các căn cứ trên, việc “hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài” được hiểu là vợ, chồng không còn yêu thương, chăm sóc nhau, thường xuyên có hành vi đánh đập, xúc phạm đối phương hoặc một trong hai bên có quan hệ ngoại tình…

Lưu ý: Trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi thì chồng không có quyền yêu cầu ly hôn ngay cả khi có đủ các căn cứ nêu trên.

2. Hồ sơ ly hôn đơn phương

Nếu có căn cứ để ly hôn đơn phương như nêu trên, vợ hoặc chồng cần chuẩn bị đủ các giấy tờ sau:

– Đơn xin ly hôn (theo mẫu).

– Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn (bản chính).

– Chứng minh nhân dân của vợ và chồng (bản sao có chứng thực).

– Giấy khai sinh của các con (nếu có con chung, bản sao có chứng thực).

– Sổ hộ khẩu gia đình (bản sao có chứng thực).

– Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu đối với tài sản chung (nếu có tài sản chung, bản sao có chứng thực).

Trường hợp không giữ Giấy chứng nhận kết hôn thì có thể liên hệ với cơ quan hộ tịch nơi đã đăng ký kết hôn để xin cấp bản sao. Trường hợp không có Chứng minh nhân dân của vợ/chồng thì theo hướng dẫn của Tòa án để nộp giấy tờ tùy thân khác thay thế.

3. Nộp hồ sơ ly hôn ở đâu?

Sau khi chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ nêu trên, bạn cần gửi hồ sơ đến Tòa án nhân dân cấp quận/huyện nơi vợ hoặc chồng bạn (bị đơn) đang cư trú.

Trong 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, Tòa án sẽ thụ lý giải quyết đơn và ra thông báo nộp tiền tạm ứng án phí.

4. Án phí ly hôn đơn phương

Tiền án phí ly hôn được nộp tại cơ quan thi hành án dân sự cấp huyện. Theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, mức án phí ly hôn được quy định như sau:

– Nếu không có tranh chấp về tài sản: 300.000 đồng.

– Nếu có tranh chấp về tài sản: Mức án phí tùy thuộc vào giá trị tài sản tranh chấp. Trong đó:

+ Tài sản từ 06 triệu đồng trở xuống: Án phí là 300.000 đồng.

+ Tài sản trên 06 triệu đồng đến 400 triệu đồng: Án phí là 5% giá trị tài sản.

+ Tài sản trên 800 triệu đồng đến 02 tỷ đồng: Án phí là 36 triệu đồng + 3% phần giá trị tài sản có tranh chấp vượt 800 triệu đồng.

+ Tài sản trên 02 tỷ đồng đến 04 tỷ đồng: Án phí là 72 triệu đồng + 2% phần giá trị tài sản có tranh chấp vượt 02 tỷ đồng.

+ Tài sản trên 04 tỷ đồng: Án phí là 112 triệu đồng + 0,01% của phần giá trị tài sản tranh chấp vượt 04 tỷ đồng.
Người phải nộp án phí ly hôn là người đơn phương ly hôn (nguyên đơn).

5. Hòa giải tại Tòa án

Vợ và chồng cùng đến hòa giải tại Tòa án theo thủ tục do Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 quy định.

Trường hợp Tòa án đã triệu tập đến lần thứ hai mà vợ hoặc chồng cố tình không đến thì Tòa án lập biên bản không tiến hành hòa giải được và vẫn tiến hành xử lý vụ việc ly hôn đơn phương theo thủ tục chung.

6. Thời gian giải quyết ly hôn đơn phương bao lâu?

– Tại cấp sơ thẩm: Thời gian giải quyết từ 4 – 6 tháng

– Tại cấp phúc thẩm: Thời gian giải quyết từ 3 – 4 tháng.

Trường hợp có tranh chấp về tài sản, thời gian giải quyết thường kéo dài hơn do cần phải xác minh và giải quyết các vấn đề pháp lý xung quanh tài sản chung. Do đó, nếu để giải quyết ly hôn nhanh chóng, bạn có thể tách tranh chấp về tài sản thành một vụ án dân sự riêng.

Kiến thức luật chuyên hỗ trợ tư vấn pháp lý miễn phí. Nếu có vấn đề pháp lý cần được tư vấn, hỗ trợ hãy liên hệ với kiến thức luật để được hỗ trợ nhanh chóng. Trân trọng cảm ơn!

The post Thủ tục ly hôn đơn phương mới nhất appeared first on Kien Thuc Luat.